AB’nin uyguladığı 90 gün sınırı nedeniyle Balkan şoförlerinin başlattığı sınır ablukası, Brüksel’den gelen “esneklik” sözüyle gevşedi. Kuzey Makedonyalı ve Karadağlı nakliyeciler eylemi bitirirken, Sırp ve Boşnak şoförler bekleyişini sürdürüyor.
Avrupa Birliği (AB) ile Balkan ülkeleri arasında krize neden olan nakliyeci protestolarında ilk somut adım atıldı. Şengen bölgesindeki konaklama sürelerini kısıtlayan vize kurallarına karşı sınır kapılarını kapatan şoförler, Avrupa Komisyonu’nun yeni düzenleme sinyali vermesiyle ablukayı kısmen kaldırdı.
Krizin Nedeni: “90/180 Gün” Kuralı ve Yeni Takip Sistemi
Balkan şoförlerinin tepki gösterdiği temel konu, AB’nin uyguladığı ve yabancıların altı aylık bir süre zarfında Şengen bölgesinde en fazla 90 gün kalmasına izin veren kural oldu. Ekim ayından itibaren sınır kapılarında devreye giren “Otomatik Giriş-Çıkış Sistemi” ile bu denetimlerin sertleşmesi, lojistik sektörünü durma noktasına getirdi. 10 Nisan’da tam kapasite çalışması beklenen bu sistem, şoförlerin çalışma sürelerini imkansız hale getiriyordu.
Brüksel’den “Pratik Çözüm” Sözü Geldi
Gelişmeler üzerine 29 Ocak’ta bir açıklama yapan Avrupa Komisyonu, tır şoförleri gibi özel kategorideki vatandaşlar için konaklama sürelerini uzatacak “pratik çözümler” üzerinde üye ülkelerle iş birliği yapacağını duyurdu. Bu hamle sonrası Kuzey Makedonyalı ve Karadağlı sendikalar eylemlerine son verdi. Ancak Sırbistan ve Bosna Hersekli nakliyeciler, taleplerinin netleşmesini bekleyerek sınırda kalmaya devam ediyor.
Kritik Görüşme 3 Şubat’ta
Bosna Hersek Başbakanı Borjana Kristo, sorunun kalıcı çözümü için 3 Şubat Salı günü bölge ulaştırma bakanları ile Avrupa Komisyonu temsilcileri arasında geniş kapsamlı bir toplantı yapılacağını duyurdu.
Ticari Hacim 83 Milyar Euro’yu Aşıyor
Balkanlar ile AB arasındaki ticaretin %60’ından fazlası kara yoluyla gerçekleşiyor. 2024 yılı verilerine göre iki bölge arasındaki mal ticareti 83 milyar euroyu aşmış durumda. Sınırlardaki aksamalar, Avrupa’nın tedarik zinciri için ciddi bir tehdit oluşturuyor.
Özetle Neler Oldu?
- Kimler Eylemi Bıraktı? Kuzey Makedonya ve Karadağ şoförleri.
- Kimler Devam Ediyor? Sırbistan ve Bosna Hersek nakliyecileri.
- AB’nin Vaadi: Şoförler için “uzatılmış kısa süreli konaklama” imkanı.
- Yeni Sistem: 10 Nisan’da devreye girecek olan tam otomatik sınır kontrol sistemi.
