Rapora göre belediye, yılı 113,7 milyon TL’lik bütçe gideri ve 101,9 milyon TL’lik net bütçe geliriyle kapattı; faaliyet sonuçları enflasyon düzeltmesiyle olumlu görünse de giderler gelirleri yaklaşık 6,8 milyon TL aştı. Raporda; yatırım ve taşınmaz muhasebesi, güvence bedelleri, arıtma tesisinin çalıştırılmaması, ihale limitleri, tasarruf tedbirlerine aykırı festival harcamaları, ruhsatsız işyerleri, itfaiye yetersizliği ve sosyal yardım uygulamaları gibi çok sayıda alanda bulgular yer aldı.
Bütçe ve faaliyet sonuçları: Gelir artıyor ama gider daha hızlı büyüyor
Havsa Belediyesi’nin Faaliyet Sonuçları Tablosuna göre 2024’te: edirne-havsa-belediyesi-mali
- Toplam faaliyet gideri: 110.583.608,53 TL
- Personel giderleri: 27.345.107,43 TL
- SGK devlet primi: 1.504.152,58 TL
- Mal ve hizmet alımları: 57.659.220,07 TL
- Faiz giderleri: 5.869.540,52 TL
- Cari transferler: 621.661,45 TL
- Sermaye transferleri, ilk madde ve malzeme, amortisman ve silinen alacaklar kalemleri de önemli büyüklüklere ulaştı.
- Toplam faaliyet geliri: 103.745.021,48 TL
- Vergi gelirleri: 8.812.876,70 TL
- Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri: 18.649.498,38 TL
- Alınan bağış ve yardımlar: 6.138.907,58 TL
- Diğer gelirler: 66.893.489,48 TL
- Bedelsiz alınan mali olmayan varlıklardan elde edilen gelirler: 3.250.000,00 TL
Enflasyon düzeltmesi kalemi 119.819.410,65 TL olarak yer alırken, dönem olumlu faaliyet sonucu 112.980.823,60 TL olarak rapora yansıdı. edirne-havsa-belediyesi-mali
Bütçe dengesi
Belediyenin 2024 yılı bütçesinde başlangıçta 80.463.600 TL ödenek öngörüldü; yıl içinde eklenen 39.300.000 TL ile toplam ödenek 119.763.600 TL’ye yükseldi. Bu ödeneğin 113.689.283,93 TL’si harcandı, 6.074.316,07 TL ise iptal edildi. edirne-havsa-belediyesi
Gelir tarafında ise aynı tutarda (80.463.600 TL) gelir tahmini yapılmasına karşın, tahsilat 102.105.807,43 TL, iade ve retler düşüldükten sonra net bütçe geliri 101.862.153,95 TL oldu. Böylece gelirlerde öngörülenin yaklaşık yüzde 27 üzerinde gerçekleşme sağlandı. edirne-havsa-belediyesi
Son üç yılın seyrine bakıldığında: edirne-havsa-belediyesi
- Net bütçe geliri 2022’de 43,0 milyon TL iken 2023’te 63,8 milyon TL’ye, 2024’te ise 101,9 milyon TL’ye yükseldi.
- Bütçe giderleri aynı dönemde 45,4 milyon TL’den 76,7 milyon TL’ye, 2024’te ise 113,7 milyon TL’ye çıktı.
Gelirler artsa da giderlerdeki artışın daha hızlı olduğu, özellikle mal ve hizmet alımları, sermaye giderleri ve faiz ödemelerindeki artışın bütçeyi zorladığı görülüyor.
Bilanço: 534 milyon TL’lik duran varlık, 85 milyon TL borç yükü
Belediyenin 2024 yılı bilançosuna göre:
- Dönen varlıklar: 14.839.981,09 TL
- Duran varlıklar: 534.187.678,46 TL
- Bunun içinde özellikle arazi-arsa, yeraltı–yerüstü düzenleri, binalar, taşıtlar ve yapım aşamasındaki yatırımlar öne çıkıyor.
Pasif tarafta ise:
- Kısa vadeli yabancı kaynaklar: 65.264.527,42 TL
- Uzun vadeli yabancı kaynaklar: 19.823.996,91 TL
- Özkaynaklar: 463.939.135,22 TL
Uzun vadeli iç mali borçların 7,36 milyon TL’si banka kredilerinden, kısa vadeli borçların önemli kısmı ise bütçe emanetleri ve vergi/diğer kamu yükümlülüklerinden oluşuyor.
Belediyenin doğrudan hissedarı olduğu şirket ise Havsa Taşımacılık İnşaat Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.; şirketin sermayesi 1.225.000 TL ve bunun tamamı belediyeye ait. edirne-havsa-belediyesi
Denetim görüşü: Bazı hesap alanları hariç “doğru ve güvenilir”
Sayıştay, Havsa Belediyesi’nin 2024 yılı mali rapor ve tablolarına ilişkin denetim görüşünü, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde sıralanan hesap alanları hariç olmak üzere doğru ve güvenilir bilgi içerdiği yönünde açıkladı. edirne-havsa-belediyesi
Ancak raporda, hem mali tabloların yapısı hem de belediye hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin çok sayıda bulgu yer alıyor.
A. Denetim görüşünün dayanağı bulgular (mali tabloyu doğrudan etkileyenler)
1. Tamamlanan yatırımlar halen “yapılmakta olan yatırım” görünüyor
Sayıştay, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlenen ve geçici kabulleri yapılmış yol, kütüphane, park, yeşil alan ve dükkan gibi işlerin ilgili varlık hesaplarına aktarılmadığını tespit etti. Toplam 69,56 milyon TL tutarındaki bu yatırımlar, yıllardır “yapımı süren” iş gibi görünmeye devam ediyor.
Bu durumun, hem yatırımların gerçek değerinin olduğundan yüksek; ilgili arazi, bina ve tesis hesaplarının ise olduğundan düşük görünmesine yol açtığı vurgulandı.
2. Duran varlıklara yönelik değer artırıcı harcamalar gider yazılıyor
Havsa Belediyesi’nin sahip olduğu bina, yol, araç ve benzeri duran varlıkların ömrünü ve hizmet kalitesini artıran; 114.000 TL’nin üzerindeki harcamaların ilgili varlık hesabına eklenmesi gerekirken doğrudan giderleştirildiği belirlendi. edirne-havsa-belediyesi
Sayıştay, bu uygulamanın, hem amortisman hesaplarını hem de maddi duran varlıkların gerçek değerini bozduğunu, belediye yönetiminin bulguya katıldığını ve bundan sonra mevzuata uygun hareket edeceğini beyan ettiğini kaydetti. edirne-havsa-belediyesi
3. Belediye şirketindeki sermaye ile muhasebe hesabı arasında 905 bin TL fark
Rapora göre, belediyenin yüzde 100 ortağı olduğu Havsa Taşımacılık İnşaat Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin sermaye tutarı ile belediyenin muhasebe kayıtlarında yer alan 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı birbirini tutmuyor. edirne-havsa-belediyesi
Sayıştay, bu hesabın 905.516,70 TL eksik kayıt nedeniyle şirket sermayesiyle uyumsuz olduğunu, bu tutarın mali tablolarda hataya yol açtığını belirledi. edirne-havsa-belediyesi
4. Taşınmaz envanteri ve değerlemesi eksik: Arsa, yol ve binalar gerçeği yansıtmıyor
Belediyeye ait taşınmazların yönetimine ilişkin incelemede; taşınmazların maliyet veya rayiç değerleri üzerinden kaydedilmediği, gerekli form ve icmal cetvellerinin oluşturulmadığı ve değer tespit çalışmalarının tamamlanmadığı ortaya çıktı.
Bu nedenle 2024 yılı bilançosunda 250 Arsa ve Araziler, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri, 252 Binalar hesaplarınıngerçeğe uygun, doğru ve güvenilir bilgi sunmadığı vurgulandı. edirne-havsa-belediyesi
5. Su ve kanalizasyon hizmetlerindeki güvence bedelleri hatalı
Belediye tarafından su abonelerinden alınan güvence bedellerinin doğru şekilde güncellenmediği, iade edilirken de güncellenmemiş (ilk) tutarların esas alındığı tespit edildi. Bu nedenle bu tutarların izlendiği Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı gerçeği yansıtmıyor. edirne-havsa-belediyesi
Sayıştay, ilgili yönetmelik gereği güvence bedellerinin tüketim miktarı ve güncel tarifeler üzerinden hesaplanması, TÜFE’ye göre güncellenmesi ve iade edilirken de buna göre işlem yapılması gerektiğini hatırlattı. Belediyenin bulguya katıldığı ve düzeltme sözü verdiği kaydedildi.
B. Diğer bulgular: İhale limitleri, arıtma tesisi, su kayıp-kaçakları, festival, ruhsatsız işyerleri…
Denetim raporunun ikinci bölümünde, doğrudan denetim görüşünü etkilemeyen ancak mali disiplin, çevre, kamu güvenliği ve yönetim ilkeleri açısından önemli görülen 14 ayrı bulgu sıralandı. edirne-havsa-belediyesi
1. İhale limitleri: %10 sınırı Kamu İhale Kurulu görüşü alınmadan aşıldı
Raporda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yapılan mal ve hizmet alımlarında, bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerin toplamının %10 sınırının kontrol edilmediği ve Kurul görüşü alınmadan aşıldığının tespit edildiği belirtildi.
Sayıştay, belediyenin ihtiyaçlarını öncelikle açık ihale veya belli istekliler arasında ihale usulüyle karşılaması, istisna niteliğindeki 21/f ve 22/d uygulamalarında ise yıllık %10 sınırının titizlikle izlenmesi gerektiğini vurguladı. edirne-havsa-belediyesi
2. Yapım işi sözleşmeleri seçim sonrasına taşdı
Bir diğer bulguya göre, belediye tarafından yapılan bazı yapım işi ihalelerinde sözleşme süresinin, mahalli idareler genel seçiminden sonraki altıncı ayın sonunu aştığı değerlendirildi. Bu durumun, seçim dönemlerinde devamlılık ve mali sorumluluk açısından risk taşıdığı belirtildi. edirne-havsa-belediyesi
3. Kültür varlıkları katkı payları zamanında aktarılmadı
Raporda, taşınmaz kültür varlıklarının korunması için su ve emlak vergileriyle birlikte tahsil edilen katkı paylarının ilgili kuruluşlara zamanında aktarılmadığı tespiti yer aldı. Bu gecikmelerin hem kültürel miras projelerini hem de kamu idaresinin yükümlülüklerini olumsuz etkilediği ifade edildi. edirne-havsa-belediyesi
4. Kiralık taşınmazlarda tahmini bedel hatalı belirleniyor
Belediyeye ait taşınmazların kiraya verilmesinde, ihaleye esas tahmini bedellerin mevzuata uygun analiz yapılmadan belirlendiği, emsal kira ve piyasa koşullarının yeterince dikkate alınmadığı belirtildi. Bu nedenle kamu gelirinde azalma riski bulunduğu vurgulandı. edirne-havsa-belediyesi
5. Taşınır mal yönetimi zayıf
Sayıştay, taşınır mallara ilişkin sayım, kayıt, devir ve terkin işlemlerinde; taşınır işlem fişleri, sayım ve döküm cetvelleri gibi belgelerin mevzuata uygun ve eksiksiz düzenlenmediğini, bu nedenle taşınır yönetim süreçlerinin etkili işletilmediğini tespit etti. edirne-havsa-belediyesi
6. Tahakkuk eden alacaklarda yasal takip süreci aksıyor
Belediyenin kira, ecrimisil ve benzeri alacaklarında tahakkuk eden tutarların tahsilinde gecikmeler yaşandığı, yasal takip işlemlerinin zamanında başlatılmadığı değerlendirildi. Sayıştay, bu durumun kamu alacaklarının tahsilini zorlaştırdığını ve zamanaşımı riski doğurduğunu kaydetti. edirne-havsa-belediyesi
7. Atık su arıtma tesisi 2019’dan beri çalışmıyor
Rapora göre, Havsa Belediyesi Atıksu Arıtma Tesisi 2017’de tamamlanıp kesin kabulü yapıldı ve 2030 yılına kadar sürecek kredi borcu bulunan bir yatırım. Ancak tesis sadece iki yıl çalıştırıldı, 2019 yılından bu yana devre dışı ve atıksular arıtılmadan alıcı ortama veriliyor. edirne-havsa-belediyesi
Sayıştay, bu durumun:
- Çevre ve insan sağlığı açısından ciddi risk yarattığını,
- Çevre mevzuatına aykırılık nedeniyle idari para cezaları ve yaptırımlar doğurabileceğini,
- Kamu kaynağı kullanılarak yapılan yatırımın atıl kalması nedeniyle mali kayıp anlamına geldiğini belirtti. edirne-havsa-belediyesi
8. Su kayıp-kaçak oranı hesaplanamıyor
İçme suyu temin ve dağıtım sistemine ilişkin kayıp-kaçak oranının düzenli olarak hesaplanmadığı; üretim, şebekeye verilen ve faturalandırılan su miktarlarına yönelik sağlıklı veri tutulmadığı tespit edildi. Sayıştay, bunun hem mali planlama hem de altyapı yatırımlarının önceliklendirilmesi açısından sorun oluşturduğunu vurguladı. edirne-havsa-belediyesi
9. Borçlu abonelerin suları zamanında kesilmiyor
Raporda, su borcunu ödemeyen abonelere yönelik kesme işlemlerinin mevzuatta öngörülen sürelerde yapılmadığı, borçların birikmesine izin verildiği belirtildi. Bu uygulamanın, ödenmeme alışkanlığını güçlendirdiği ve belediye alacaklarının tahsilini zorlaştırdığı ifade edildi. edirne-havsa-belediyesi
10. İtfaiyede merdivenli araç yok, yönetmelik gerekleri tamamlanmadı
Sayıştay, Belediye İtfaiye Yönetmeliği uyarınca zorunlu olan merdivenli itfaiye aracının Havsa Belediyesi bünyesinde bulunmadığını; personel, ekipman ve eğitim bakımından da yönetmelikte öngörülen bazı şartların henüz tam olarak sağlanmadığını tespit etti. edirne-havsa-belediyesi
11. Tasarruf Genelgesi’ne karşın festival ve temsil–ağırlama harcamaları
Öne çıkan bulgulardan biri de Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’ne aykırı harcama. Rapora göre Havsa Belediyesi, 2024’te “23’üncü Tarım Aletleri ve Hayvancılık Festivali” adı altında bir organizasyon düzenledi. edirne-havsa-belediyesi
İncelemede:
- Festival kapsamında sahne alacak sanatçı için 1.440.000 TL (KDV dahil) tutarında konser hizmet alımı yapıldı.
- Hediye edilmek üzere altın, kitap basımı vb. kalemler dahil 1.710.930 TL tutarında temsil, tören, ağırlama ve tanıtım harcaması gerçekleştirildi. edirne-havsa-belediyesi
Aynı raporda, festivale destek için ilçe sakinlerinden 338.720 TL tutarında şartsız bağış ve yardım toplandığı, fuar alanında açılan tezgâh ve stantlardan da 204.350 TL gelir elde edildiği belirtildi. Ancak Sayıştay, genelgeye göre bu tür organizasyonların yapılmaması gerektiğini vurgulayarak harcamaları tasarruf tedbirlerine aykırı buldu. edirne-havsa-belediyesi
12. Ruhsatsız işyerleri ve eksik ruhsat uygulamaları
Raporda, ilçe sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmayan işletmelerin bulunduğu, ruhsatsız faaliyetin engellenmesi ve ruhsatlandırma süreçlerinin etkin yürütülmediği ifade edildi. Bu durumun hem iş sağlığı–güvenliği hem de vergi ve harç gelirleri açısından risk yarattığı belirtildi. edirne-havsa-belediyesi
13. Su abonelik hizmetleri yalnızca mali hizmetler biriminde yürütülüyor
Su aboneliklerinin tamamının Mali Hizmetler Birimi tarafından yürütüldüğü, teknik ve idari birimler arasında görev ayrılığının yeterince sağlanmadığı tespit edildi. Bu durumun, hem iç kontrol hem de vatandaş hizmetlerinin kalitesi açısından sakınca oluşturduğu değerlendirildi. edirne-havsa-belediyesi
14. Sosyal yardımlar yönetmeliğe uygun değil
Son bulguda, belediyenin çıkardığı Sosyal Yardım Yönetmeliği’ne rağmen yardımların bazı durumlarda yönetmelikte öngörülen kriterler ve süreçlere tam uyulmadan yapıldığı; kayıt ve belgelendirmenin yeterli olmadığı belirtildi. Sayıştay, sosyal yardımların objektif kriterlere dayalı, şeffaf ve belgeli şekilde yürütülmesi gerektiğini vurguladı. edirne-havsa-belediyesi
İç kontrol sistemi: “Mevzuatın gerekleri tam yerine getirilmiyor”
Raporun iç kontrol bölümünde; görev, yetki ve sorumlulukların yazılı şekilde tanımlanmadığı, risk değerlendirmesinin yapılmadığı, iş akış süreçlerinin oluşturulmadığı ve iç kontrol–uyum eylem planının hazırlanmadığı belirtildi. edirne-havsa-belediyesi
Ön mali kontrol mekanizmasının kısmen kurulu olmakla birlikte, sistemi bütünüyle kapsayan bir iç kontrol yapısının henüz tamamlanmadığı; taşınır–taşınmaz yönetimi, ihale süreçleri, gelir tahakkuku ve tahsili gibi alanlarda görülen bulguların da bu eksikliklerle bağlantılı olduğu değerlendirildi.
Belediyenin yanıtı ve Sayıştay’ın önerileri
Havsa Belediyesi yönetimi, rapordaki birçok bulguya “katıldığını” belirterek;
- Tamamlanan yatırımların ilgili varlık hesaplarına aktarılması,
- Duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamaların doğru muhasebeleştirilmesi,
- Taşınmaz envanteri ve değerleme çalışmalarının tamamlanması,
- Güvence bedeli uygulamasının mevzuata uygun hale getirilmesi,
- İhale limitleri, festival harcamaları ve sosyal yardımların ilgili düzenlemelere göre yürütülmesi
konusunda adım atılacağını ifade etti.
Sayıştay ise sonuç bölümünde; muhasebe ve raporlama sisteminin güçlendirilmesi, iç kontrol yapısının tamamlanması, çevre altyapı yatırımlarının (özellikle arıtma tesisi) etkin kullanılması ve tasarruf tedbirlerine uyulması gerektiğini vurguladı.
Havsa Belediyesi’nin 2024 yılı Sayıştay Raporunu yazının üstüne tıklayarak okuyabilirsiniz…
